Aplikacje mobilne
Aplikacje na smartfona korzystają z GPS i magnetometru, żeby wskazywać obiekty na niebie w czasie rzeczywistym. To wygodne przy identyfikacji konstelacji, ale wymaga zachowania trybu nocnego — białe tło ekranu niszczy adaptację oka do ciemności przez kilka minut. Wszystkie wymienione poniżej aplikacje oferują tryb nocny z czerwonym filtrem.
Stellarium Mobile
Stellarium to najbardziej rozbudowane darmowe oprogramowanie planetarium. Wersja desktopowa (Stellarium.org) działa offline i wyświetla niebo z dokładnością submilisekundową łuku. Wersja mobilna (Stellarium Mobile Free / Plus) upraszcza interfejs, ale zachowuje katalog NGC i IC oraz większość obsługiwanych teleskopów przez protokół ASCOM/INDI.
Stellarium dobrze sprawdza się przy planowaniu sesji obserwacyjnej na komputerze — symulacja czasu przyszłego pokazuje, gdzie dane obiekty będą o konkretnej godzinie i z konkretnej lokalizacji. Wbudowana baza danych obiektów Messiera z opisami pozwala przygotować listę celów przed wyjściem w teren.
SkySafari 7
SkySafari (iOS / Android) jest płatny, ale oferuje najbardziej rozbudowany katalog spośród aplikacji mobilnych — ponad 75 milionów obiektów w wersji Pro, w tym pełne katalogi NGC, IC, Tycho-2 i 2MASS. Obsługuje sterowanie teleskopem przez Bluetooth i Wi-Fi, co czyni go preferowanym wyborem obserwatorów z montażem z napędem.
Wersja podstawowa (SkySafari 7 Basic) jest bezpłatna i zawiera ok. 120 000 obiektów — wystarczająco dużo dla obserwatorów wizualnych bez napędu.
Heavens-Above
Heavens-Above (heavens-above.com) to przede wszystkim serwis internetowy do śledzenia przelotów ISS, satelitów Iridium i innych obiektów orbitujących. Po wpisaniu lokalizacji serwis generuje tabelę przelotów z dokładnością do sekundy, podaje maksymalną wysokość i azymuty wejścia/wyjścia.
Przeloty ISS widoczne gołym okiem osiągają jasność –3 do –5 magnitudo, co sprawia, że są efektowne nawet w warunkach miejskich. Serwis podaje też prognozy zjawisk iridium i daty widoczności planet.
Papierowe atlasy gwiazd
Atlas papierowy nie rozładowuje się w środku nocy, jest czytelny przy czerwonej latarce i nie emituje światła ekranu. Dla obserwatorów korzystających z teleskopów bez napędu atlas jest szybszy w obsłudze niż przewijanie aplikacji w rękawiczkach.
Sky Atlas 2000.0 (Tirion)
Dwutomowy atlas Sky Atlas 2000.0 Wila Tiriona to standard wśród obserwatorów głębokiego nieba. Zawiera gwiazdy do 8,5 magnitudo i tysiące obiektów NGC/IC zaznaczonych z pełnymi symbolami typów. Skala map umożliwia identyfikację małych gwiazdozbiorów i łańcuchów gwiazd prowadzących do słabych obiektów.
Dostępny w wersji laminowanej (odpornej na rosę) lub standardowej. Laminowane strony można przecierać bez ryzyka uszkodzenia — istotna zaleta w polskich warunkach wilgotnych nocy.
Uranometria 2000.0
Uranometria to atlas dla zaawansowanych obserwatorów: trzy tomy, gwiazdy do 9,75 magnitudo, skala pozwalająca wyróżnić gwiazdy rozdzielone 1–2 minutami łuku. Przy polu widzenia okularu 1–2° i teleskopie 200 mm atlas ten pozwala precyzyjnie zlokalizować każdy z ponad 10 000 obiektów NGC.
Obrotowe planety (planisphere)
Obrotowa mapa nieba (planisphere) to najtańsze narzędzie — kartonowy krążek z okienkiem pokazującym widoczną część nieba dla zadanej daty i godziny. Producenci wydają wersje dedykowane dla różnych szerokości geograficznych. Dla Polski właściwa jest wersja dla 50–54°N. Mapa pozwala w 30 sekund sprawdzić, które konstelacje są widoczne danej nocy, bez potrzeby ładowania aplikacji.
Nocna adaptacja wzroku a ekrany
Oko adaptuje się do ciemności przez 20–30 minut. Pełna adaptacja pozwala dostrzec obiekty o jasności 6–6,5 magnitudo gołym okiem — to granica widoczności dla przeciętnej osoby na ciemnym niebie. Każde spojrzenie na biały ekran (smartfon bez filtra, białe tło aplikacji) niszczy tę adaptację i wymaga ponownego czekania.
Czerwone światło niszczy adaptację w znacznie mniejszym stopniu — oko ma mniejszą wrażliwość na długie fale. Latarka z czerwonym filtrem lub aplikacja w trybie nocnym z czerwonym ekranem to standard na każdym zlotach miłośników astronomii.
Polska Agencja Kosmiczna i PTM A
Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii (ptma.pl) prowadzi sekcje obserwacyjne w całym kraju, organizuje zloty astronomiczne i wydaje rocznik z prognozami zjawisk na kolejny rok. Membership w PTMA daje dostęp do wydrukowanych almanachy i kontakt z lokalnymi obserwatorami, którzy mogą pomóc w wyborze sprzętu i lokalizacji obserwacyjnych o niskim zanieczyszczeniu świetlnym.